UZUNDERE
TARİHİ : İlçenin 3000 yıla yakın bir tarihi olduğu tahmin edilmekte
olup, tarih boyunca pek çok devletin egemenliği altına girdiği
bilinmektedir. M.S. 1018-1036 yıllarında Türkler’in eline geçen
Uzundere , 1071 Malazgirt savaşından sonra Türkler’in Anadolu'ya
girmesiyle Saltukoğullan Beyliğine katılmıştır. Eskiden beri ismi
Azort olan ilçe daha sonra Uzundere bucağı olarak teşkilatlanmış, 1955
yılında belediye, 19.06.1987 tarih ve 3392 Sayılı Kanunla daha önce
bağlı olduğu Tortum ilçesinden ayrılarak ilçe statüsüne kavuşmuştur.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 11.621
Şehir Nüfusu: 4.277
Köy Nüfusu: 7.344
Belde Sayısı: -
Köy Sayısı: 10
Yüzölçümü(km2): 840
İl'e uzaklığı (km): 85
Web Adresi :
www.uzundere.bel.tr
OLUR
TARİHİ : İlçe, 1922 yılında bucak merkezi haline getirilmiştir. Bu
günkü ilçe merkezimiz 1958 tarihine kadar OLTU İlçesine bağlı bucak
iken, 1958 tarihinde Oltu' dan ayrılarak ilçe olmuştur. Bölgedeki
gözetleme kuleleri, kaleler aynı zamanda kiliseler yörede yerleşimin
çok eskiye dayandığını kanıtlamaktadır. İlçe Keçili köyünde Van
Kalesi, bunun yanında Yıldızkaya köyünde tabii mağara gezilip
görülmeye değer yerlerdendir. Ayrıca İlçeye bağlı Köprübaşı,
A.Karacasu, Beğendik köylerinde gözetleme kaleleri bulunmaktadır.
Kale, Kilise ve tarihi eserlerin hangi devirden kaldığına dair tam bir
tarih belirtmek mümkün değildir. Olur çevresi 1877 -1878' de Osmanlı -
Rus savaşı sonunda Berlin antlaşması ile savaş tazminatı olarak
Ruslar’a bırakılan yörelerimizden biridir. 40 yıl esarette kalmıştır.
Bölgeye intikal eden düzenli birliklerin mücadelesi sonunda ilçe 28
Mart 1918' de İstiklaline kavuşmuştur.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 10.833
Şehir Nüfusu: 3.260
Köy Nüfusu: 7.573
Belde Sayısı: -
Köy Sayısı: 40
Yüzölçümü(km2): 820
İl'e uzaklığı (km): 174
Web Adresi :
www.olur.gov.tr
TORTUM
TARİHİ : Tortum’un tarihi hakkında çeşitli kaynaklarda bilgiler
mevcuttur. Selçuklular zamanında Saltukoğullardan Tortum llgan ve
îmadeitin beylerin ilçenin ilk yerleşimcileri olduğundan bu adı aldığı
sanılıyor. Ayrıca Selçuk dilinde Tortum Bağlık bahçelik anlamına
gelmektedir.Tortum tarihte Med, Pere, ve Romalıların hakimiyetinde
kamus 1018 yılında Türk hakimiyetine geçmiştir. Selçuklular,
Karakoyunlular ve Osmanlı hakimiyetinde kalmış 1828-1829 Rus
savaşından sonra Rus istiladan kurtarılmıştır. Erzurum’ dan geri
çekilen Ruslar silah ve cephanelerini buralarda yaşayan Ermeniler’e
bırakmışlar ve zamanla Ermeni saldırıları başlamıştır. İlçe 16 Mart
1918 tarihinde düşman işgalinden kurtarılmıştır.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 20.949
Şehir Nüfusu: 7.856
Köy Nüfusu: 13.093
Belde Sayısı: 5
Köy Sayısı: 47
Yüzölçümü(km2): 1.423
İl'e uzaklığı (km): 52
TEKMAN
TARİHİ: İlçenin kuruluş tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte 1517
yılında Osmanlı yönetimine katılmıştır. 1946 yılına kadar Hınıs
ilçesine bağlı bir köy iken, aynı yıl ilçe olarak
teşkilatlandırılmıştır.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 34.685
Şehir Nüfusu: 6.584
Köy Nüfusu: 28.101
Belde Sayısı: -
Köy Sayısı: 69
Yüzölçümü(km2): 2.197
İl'e uzaklığı (km): 151
ŞENKAYA
TARİHİ: Şenkaya İlçesi tarihi süreç içerisinde çok değişik milletlerin
egemenliği altında kalmıştır .Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Zaferi’ne
giderken 23 ağustos 1514 yılında Erzurum' u Akkoyunlulardan alıp
Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katmasıyla Osmanlı egemenliği
altına girmiştir. 1828-1878 yıllarında Rus istilasına uğrayan bölge
"1877-1878" Osmanlı Rus harbinde (93 harbi ) Gazi Ahmet Muhtar Paşa
komutasındaki Osmanlı kuvvetlerinin yenilmesi üzerine 1879 yılında
imzalanan "Ayastefonos antlaşması " ile Kars vilayetine bağlanarak Rus
yönetimine girmiştir, İlçe, Bardız Deresi Rusya ile Osmanlı devleti
arasında 1917 yılına kadar sınır teşkil etmiştir.1917 yılında Rusya'da
Bolşevik ihtilali üzerine işgalci Rus birlikleri bölgeyi terk etmişler
ve Rus hakimiyeti son bulmuştur.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 16.740
Şehir Nüfusu: 3.647
Köy Nüfusu: 13.093
Belde Sayısı: 5
Köy Sayısı: 47
Yüzölçümü(km2): 1.423
İl'e uzaklığı (km): 185
PAZARYOLU
TARİHİ : Çok eski bir tarihe sahip olan Pazaryolu' nun eski adı "Norgah"
olup, bu "Yenişehir" veya "Sulak Yer" anlamına gelmektedir. Pazaryolu'
nun kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. M. Ö.' ki yıllarda
Sasper Türkleri’nin Doğubayazıt ile Çoruh Vadisi arasında
yerleştikleri ve uzun süre bu yörede yaşadıkları, tarihçiler
tarafından ifade edilmektedir. Daha sonra bir süre Cenevizlilerin
idaresinde kalan Pazaryolu, sonra Selçuklu Türkleri’nin himayesine
girmiş, bilahare Anadolu Selçuklu Beyliklerinden Saltukoğullarına,
Fatih' in Trabzon' u fethi ile de Osmanlı İmparatorluğu'na intikal
etmiştir.Bugün ilçede Selçuklular ve Cenevizlilere ait Kale ve hamam
gibi eserlere rastlanmaktadır.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 9.595
Şehir Nüfusu: 4.812
Köy Nüfusu: 4.783
Belde Sayısı: -
Köy Sayısı: 35
Yüzölçümü(km2): 750
İl'e uzaklığı (km): 121
PASİNLER
TARİHİ: Pasinler Urartular döneminde ( M.Ö.900-600) önemli bir
yerleşim birimidir. Sonraları, Karadeniz' in kuzeyinden Kimmerler ve
İskitler inmişlerdir. İskitlere bağlı Phassis'ler Aras' ın verimli ve
sulak vadisine yerleşerek kendi isimlerini verdiler. Böylece
Phasis'lerin memleketi anlamına gelen Pasin kelimesi ortaya
çıkmıştır.Pasinler, tarihten günümüze kadar bir "kilit” rolünü üstlene
gelmiştir. 1071 Malazgirt Savaşı’ndan önce 1048'de " Pasinler Savaşı”
olması bu rolün en ilgi çekici örneklerindedir. Pasinler ovaya hakim
bir noktada kurulu kalesi sebebiyle "Hasankale" olarak da
adlandırılmıştır.1828-1829 yıllarında ilk 1877 1878 yıllarında ikinci
defa Rus işgali yaşamıştır.Üçüncü işgal 1716 Şubatında başlamıştır ve
Birinci Dünya Savacı sonunda Ermeni işgalinden kurtuluşu 13 Mart
1918'dir.1954 yılında Horasan, 1991 yılında Köprüköy Pasinler'den
ayrılarak ilçe olmuşlardır.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 44.644
Şehir Nüfusu: 22.706
Köy Nüfusu: 21.938
Belde Sayısı: 1
Köy Sayısı: 56
Yüzölçümü(km2): 1.460
İl'e uzaklığı (km): 37
OLTU
TARİHİ : Oltu ismi Kıpçakların bir boy veya oymağından gelmektedir.
Ayrıca bu ad Dağıstan' ın güneyinde oturan Küçük Şirvan Bölgesi' nde
bir kasaba ve küçük bir köye de verilen isimdir. 1071 Malazgirt
Zaferi’nden sonra Alpaslan' ın komutanlarından Ebul-Kasim Erzurum
yöresinde Saltuklu' lar Beyliğini kurunca, 1080 tarihinde Emir Ahmet
Oltu' yu işgal ederek Türklerin eline geçmesini sağlamıştır. 1878
Ayestefanos Antlaşması ile Oltu Rusya' ya bırakılmıştır.1917 Bolşevik
ihtilali ile Ruslar çekilirken burasını Ermenilere bırakmıştır. Ruslar
tarafından Oltu'ya yerleştirilen Ermeniler, 40 yıl boyunca yerli halka
zulüm etmişlerdir. 1918 yılında işgalden kurtulmak amacıyla Oltu İslam
Komitesi kurulmuş ve 25 Mart 1918'de Ermeniler sınır dışı edilmiştir.
Bu tarih Oltu' nun kurtuluşu olarak kutlanmaktadır. Kurtuluş
mücadelesi sonrası kurulan Oltu Şura Hükümeti 17 Mayıs 1920' de TBMM
Hükümetine katılmıştır. 1926 yılında Oltu ilçe statüsüne kavuşmuştur.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 46.518
Şehir Nüfusu: 30.073
Köy Nüfusu: 16.445
Belde Sayısı: -
Köy Sayısı: 65
Yüzölçümü(km2): 1.380
İl'e uzaklığı (km): 124
NARMAN
TARİHİ :Narman yöresi sırasıyla (MÖ. 680-655 yıllarında) Sakalan daha
sonra Arapların ve Bizanslıların hakimiyetine girmiştir. Selçuklu Hanı
Alparslan'ın Malazgirt Zaferiyle Tortum, Oltu, Şenkaya, Olur ilçeleri
ile birlikte Narman'da Türk hakimiyetine girmiştir.Selçuklulardan
sonra Osmanlılar’ın hakimiyetine giren Narman, 1877-1878 Osmanlı Rus
Harbinde Ruslar’ın işgaline uğramış, 1914-1918 yıllarında 1. Dünya
Savaşında Ruslar’ın eline geçmiştir. 1917 yılında başlayan Bolşevik
ihtilali sebebiyle Ruslar Narman’ı terk etmişlerdir. Ruslar’ın bölgeye
yerleştirdikleri Ermeniler’in Türkler’e saldırarak katliam yapmaya
başlamaları nedeniyle Narman halkı, kendilerini müdafaaya karar
vermişlerdir.Yapılan çarpışmalar sonucunda 18 Mart 1919 günü İlçe
düşman işgalinden kendi halkı tarafından kurtarılmıştır. Tarihi seyri
içerisinde Narman Bizans hakimiyetinde iken NAMURVAN olarak
adlandırılmış, Arapların bir bayram günü ele geçirmeleri nedeniyle
"İD" olarak adlandırılan Narman Türk hakimiyetine geçtikten sonra
NARMAN olarak adlandırılmıştır.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 34.372
Şehir Nüfusu: 13.042
Köy Nüfusu: 21.330
Belde Sayısı: 1
Köy Sayısı: 42
Yüzölçümü(km2): 1.275
İl'e uzaklığı (km): 98
KÖPRÜKÖY
TARİHİ :Türkler acısından Köprüköy İlçesinin tarihi 1071 Malazgirt
Savaşı öncesine kadar uzar. Bugün için sınırları içerisinde bulunan
Avnik (Güzelhisar) Kalesinin stratejik önemi çok büyüktür. 1054-1055
yıllarında Türk Boylarının Anadolu' ya ilk fetih hareketlerinin
başladığı sıralarda Avnik Kalesinde bulunan Bizans yöneticileri,
İslamiyet’le tanışmışlar ve İslamiyet’i kabul etmeleri neticesinde
kendilerine bağlı 27 pare köyü Türklere satmışlardır. Türkler
tarafından satın alınan bu köylerden bir tanesi de Köprüköy’ dür.
1829' da Ruslar’ın Erzurum'u işgal etmeleri ile Rus işgaline girmiş
olan Köprüköy, Ermeni katliamlarından da nasibini almıştır
İLÇENİN GENEL DURUMU
Toplam Nüfusu: 20.500
Şehir Nüfusu: 5.583
Köy Nüfusu: 14.917
Belde Sayısı: 1
Köy Sayısı: 38
Yüzölçümü(km2): 665
İl'e uzaklığı (km): 57
KARAYAZI
TARİHİ: İlçenin M.Ö, III, yüzyılda kurulduğu Aras nehri civarında,
Salyamaç , Yolgören ve Çelikli köylerinde bulunan tarihi eserlerden
anlaşılmaktadır. Eski adı Bayraktar’dır. Bucak iken Hınıs İlçesine
bağlı olan ve daha sonra Pasinler İlçesine bağlanan Bayraktar
Bucağı’nın ismi 1937 yılmda Karayazı olarak değiştirilmiş, müstakil
ilçe haline getirilmiştir.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 35.785
Şehir Nüfusu: 7.532
Köy Nüfusu: 28.253
Belde Sayısı: -
Köy Sayısı: 70
Yüzölçümü(km2): 2.372
İl'e uzaklığı (km): 120
KARAÇOBAN
TARİHİ : Karaçoban ilçesinin tarihi M.Ö. 1400 yıllarına dayanmaktadır.
Uzun yıllar İranlıların egemenliği altında kalmış, daha sonra
Bizanslıların eline geçmiştir. 1071 yılında Selçuklu Sultanı
Alparslan'ın Malazgirt savaşını kazanmasıyla, Karaçoban Türk
hakimiyetine geçmiş, daha sonra tekrar İranlıların eline geçmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu’nun yükselme döneminde Anadolu birliği
sağlanırken, tekrar Karaçoban Türk hakimiyetine girmiştir. Kısa bir
süre Rus işgalinde kalan İlçe, işgalcilerin temizlenmesiyle vatan
topraklarına katılmıştır
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 32.300
Şehir Nüfusu: -
Köy Nüfusu: -
Belde Sayısı: 1
Köy Sayısı: 19
Yüzölçümü(km2): -
İl'e uzaklığı (km): 183
İSPİR
TARİHİ DURUMU : Oldukça eski bir yerleşim alanı olan ilçemiz ve
çevresi, tarih boyunca Perslerin, İskender, Roma ve Bizans
İmparatorluklarının hakimiyetinde bulunmuş, zaman zaman da Müslüman
Arapların eline geçmiştir. 1015'ten itibaren Anadolu’ya başlayan Türk
akınlarının tesir sahasında kalan yöremiz, 1071 Malazgirt Zaferinden
sonra Türk topraklarına katılmıştır. Fatih'ten sonra Anadolu da
kurulan ilk Türk beyliği olan Saltukoğulları beyliği sınırları
içerisinde kalan İlçemiz, 1202 Anadolu Selçukluların eline geçmiştir.
Bu devletin yıkılmasından sonra birkaç kez daha el değiştiren ilçemiz
ve çevresi 1517'de Yavuz Sultan Selim'in Mısır sefer dönüşünde kesin
olarak Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır.Birinci Dünya
savaşı döneminde ilçemiz 1914 - 1918 yılları arasında Rus işgali ve
Ermeni mezalimine uğramış, 25 Şubat 1918'de Kazım Karabekir Paşa
Komutanlığında l. Kafkas Kolordusuna bağlı birliklerce vatan
topraklarına katılmıştır.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 30.260
Şehir Nüfusu: 11.244
Köy Nüfusu: 19.016
Belde Sayısı: 3
Köy Sayısı: 88
Yüzölçümü(km2): 2.100
İl'e uzaklığı (km): 137
ILICA
TARİHİ :Ilıca İlçesinin ilk yerleşme yeri, Karasu ile Pulur çayı
arasındaki verimli bölgedir. Bu bölgenin sınırları içinde yer alan
Karaz (Kahramanlar Köyü ) da yapılan kazılar ve arkeolojik
araştırmalar buradaki hayatın M. Ö. 4000 yıllara kadar uzandığını
göstermektedir.Ilıca sırasıyla; Huriler, Hayasa, Azzi krallığı,
Urartular (MÖ. 900-600), İskitler, Metler ve Perslerin istilasına
uğramıştır. M.Ö. 65 yıllarında Romalıların hakimiyetine geçmiştir. M.
S. 1040 ile 1063 yıllarında Büyük Selçuklu Devleti Komutanlarından
İbrahim Yınal ile Kutalmış, Erzurum 'u ele geçirmek için Ilıca'da
ordugah kurmuşlardır. Malazgirt Zaferi’nden sonra Ilıca tamamen
Türklerin eline geçmiştir.Birçok kez işgal ve istilaya uğrayan Ilıca,
l Cihan Harbinde General Yudeniç kumandasındaki Rus ordusunun 16 Şubat
1916 günü Erzurum'u işgaliyle geri çekilen Türk ordusunu takip ederken
16-17 Şubat 1918 gecesi vuku bulan şiddetli çarpışmalardan sonra
Rusların eline geçti.Kazım Karabekir Paşa kumandasındaki Türk
ordusunun saldırışı karşısında Ermenilerin kaçması neticesinde 11 Mart
1918 günü Ilıca yeniden Türkler’in eline geçti.
İLÇENİN GENEL DURUMU
Toplam Nüfusu: 30.328
Şehir Nüfusu: 12.909
Köy Nüfusu: 17.419
Belde Sayısı: 1
Köy Sayısı: 63
Yüzölçümü(km2): 1.702
İl'e uzaklığı (km): 14
HORASAN
TARİHİ: Horasan, Doğuyu Batıya bağlayan eski ipek yolu üzerinde
bulunan ve M.Ö. 4000 yılına kadar uzanan bir geçmişe sahip olup, Büyük
Roma, Asur, Uranu, Med, Pers Devletlerinin istilalarına uğramış,
milattan sonraki dönemde ise, Sasani, Arap ve Bizans hakimiyetinde
kalmıştır. 1071 Malazgirt Savaşıyla birlikte Selçukluların Bizans,
Gürcü ve Ermeni krallıklarına karşı kesin üstünlükleri Doğu Anadolu'
nun zaptı başlamış oldu. Bu süreçte İran Horasan' ından gelen Türk
topluluklar, o zamana kadar ismi ÜSKÜHAT olan yere Horasan ismini
vererek yerleştiler.Erzurum ve civarında Osmanlı hakimiyeti 1514
yılında yapılan Çaldıran Seferiyle kurulmuş ve Horasan, Erzurum
Sancağı Pasinler Kazasına bağlı 16 köyden ibaret bir Osmanlı Nahiyesi
olmuştur.1877-1878 Osmanlı-Rus harbi sırasında, Ahmet Muhtar Paşa
kumandasındaki ordu her ne kadar kısmi başarılar elde ettiyse de
Horasan - Köprüköy - Pasinler hattı Rus işgali altına girdi ve ordu
Erzurum hattına çekildi.1917 yılında Rusya'da meydana gelen ihtilal
üzerine Rus'lar, işgal ettikleri yerleri Ermenilere bırakarak bölgeden
çekildiler.Rusların çekilmesinden sonra Doğu illerini kurtarmak üzere
harekete geçen ordumuz, Kazım Karabekir Paşa komutasında 12 mart 1918
de Erzurum' u kurtarmıştır. Horasan' ın Ermeni zulmünden kurtuluşu ise
25 mart 1918’dir.Horasan İlçesi, Cumhuriyet devrinde Pasinler İlçesine
bağlı Zanzak (Akçataş) nahiyesinin bir köyü iken 1940 yılında nahiye
merkezi şimdiki Horasan' a nakledilmiş ve 30 köy bağlanmıştır. 4
Aralık 1953' de 6191 sayılı kanunla ilçe olmuştur.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 44.884
Şehir Nüfusu: 15.578
Köy Nüfusu: 29.306
Belde Sayısı:
Köy Sayısı: 77
Yüzölçümü(km2): 1669
İl'e uzaklığı (km): 81
HINIS
TARİHİ: Hınıs İlçesinin tarihi kesin olmamakla beraber İlçenin Kuruluş
tarihi M. Ö. 1400 Yılına dayanmaktadır. Uzun süre İranlıların
hakimiyetinde kalan İlçe, daha sonra Bizanslıların eline geçmiş. 1071
Malazgirt Zaferi ile Türk hakimiyetine girmiştir. Daha sonra
İranlılar’ın eline geçen Hınıs, Osmanlı İmparatorluğunun büyüme
döneminde Türk hakimiyetine girmiştir. Kısa bir süre Rus işgalinde
kalmış ise de 14 Mart 1918 tarihinde düşman işgalinden kurtarılarak
vatan topraklarına katılmıştır.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 50.750
Şehir Nüfusu: 31.132
Köy Nüfusu: 19.618
Belde Sayısı: 1
Köy Sayısı: 81
Yüzölçümü(km2): 1799
İl'e uzaklığı (km): 150
ÇAT
TARİHİ: Çat İlçesi XVIII Asrın başlarında Osmanlı Sipahileri
Tarafından İlçeye 17 Km uzaklıkta bulunan Yavi Kasabası civarında
kurulmuş XIX. Asrın başlarında Dersim tarafından gelen Türk Aşiretleri
ile birleşmişlerdir. Birinci Dünya Savaşından sonra-Kığı İlçesine
bağlanmış daha sonra coğrafi konumu sebebiyle Tercan İlçesine
bağlanmıştır. Yavi Bucak Merkezi iken 1936 yılında Aşağıçat Köyü İlçe
Merkezi olmuş, 1939 yılında idari bağlılığı değiştirilerek Aşkale
ilçesine bağlanmıştır. 1946 yılında Oyuklu Köyü adı altında Erzurum
İline bağlanmıştır. 1954 yılında ise Oyuklu Köyü Çat adı altında İlçe
merkezi haline dönüştürülmüştür.
İLÇENİN GENEL DURUMU
Toplam Nüfusu: 27.104
Şehir Nüfusu: 8.131
Köy Nüfusu: 18.973
Belde Sayısı: 1
Köy Sayısı: 41
Yüzölçümü(km2): 1386
İl'e uzaklığı (km): 52
AŞKALE
TARİHİ :Konumu itibariyle, doğu illerini batıya ve kuzeye bağlayan
yolların kesiştiği noktada yer alan ve tarihi açıdan eski bir yerleşim
yeri olan Aşkale, tarihi boyunca çeşitli kavimlerin ve milletlerin
istilasına uğramış ve otuz beş kez el değiştirmiştir.Bugünkü ismini
Türk devresinde alan Aşkale' nin tarihi, MÖ 1700 yılında Hititler' le
başlamış, 1081 yılında Türkler' in , Çaldıran Savaşı (1514) ile de
Osmanlı Devleti'nin hakimiyetine girmiştir.
İLÇENİN GENEL DURUMU :
Toplam Nüfusu: 35.388
Şehir Nüfusu: 15.374
Köy Nüfusu: 20.014
Belde Sayısı: 2
Köy Sayısı: 67
Yüzölçümü(km2): 1.500
İl'e uzaklığı (km): 56
www.Erzurumluyum.com sitesinden alınmıştır.
